بهترین روش مطالعه زبان انگلیسی برای امتحانات نهایی دهم، یازدهم و دوازدهم

چطور زبان انگلیسی را برای امتحان نهایی بخوانیم و نمره ۲۰ بگیریم؟

زبان انگلیسی یکی از درس‌هایی است که خیلی از دانش‌آموزان مطالعه آن را به روزهای پایانی موکول می‌کنند؛ اما امتحان نهایی زبان فقط حفظ کردن لغات و چند فرمول گرامری نیست.

در امتحان نهایی، مهارت‌های مختلفی مثل Listening، Reading، Writing، Vocabulary و Grammar مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. بنابراین اگر می‌خواهید در زبان نمره بالایی بگیرید، باید بدانید هر بخش چه مقدار بارم دارد و برای هر قسمت دقیقاً چگونه مطالعه کنید.

در این مقاله، یک روش اصولی و کاربردی برای مطالعه زبان انگلیسی پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم ارائه می‌کنیم.

بارم‌بندی زبان انگلیسی امتحان نهایی دهم، یازدهم و دوازدهم

یکی از مهم‌ترین نکات برای برنامه‌ریزی مطالعه، شناخت بارم‌بندی امتحان است.

در ساختار آزمون پایانی نوبت دوم، آزمون کتبی زبان انگلیسی در ۵ بخش و از ۴۰ نمره طراحی می‌شود و نمره نهایی بر مبنای ۲۰ محاسبه می‌شود.

بنابراین اگر هدف شما نمره ۲۰ است، نباید تمام وقت خود را فقط صرف حفظ کردن لغات کنید.

Reading به‌تنهایی ۵ نمره از نمره نهایی را تشکیل می‌دهد و Listening نیز ۴.۵ نمره ارزش دارد.

یعنی تقریباً نیمی از نمره امتحان به دو مهارت خواندن و شنیدن مربوط است.

آیا بارم‌بندی دهم، یازدهم و دوازدهم متفاوت است؟

ساختار کلی ارزشیابی نوبت دوم زبان انگلیسی برای پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم بر اساس همین مهارت‌ها تنظیم می‌شود و در شیوه‌نامه، آزمون پایانی نوبت دوم این پایه‌ها در قالب ۴۰ نمره‌ای تعریف شده است.

بنابراین دانش‌آموز دهم، یازدهم و دوازدهم باید از همان ابتدا زبان را به شکل مهارت‌محور مطالعه کند.

البته محتوای لغات، گرامر، Reading و Writing هر پایه متناسب با کتاب همان پایه است.

مهم‌ترین نکته: کتاب درسی را دست‌کم نگیرید

اگر قرار باشد فقط یک توصیه برای امتحان نهایی زبان داشته باشیم، این است:

«اول کتاب درسی، بعد منابع کمک‌آموزشی.»

در طراحی سؤالات زبان، محتوای کتاب درسی اهمیت زیادی دارد. حتی برای Reading و Listening بخشی از سؤال‌ها از محتوای کتاب و بخش دیگری از متن‌های خارج از کتاب اما متناسب با سطح و موضوعات کتاب طراحی می‌شود.

پس قبل از اینکه سراغ منابع مختلف بروید، این قسمت‌های کتاب را کامل بخوانید:

• Conversation
• New Words and Expressions
• Reading
• Grammar
• Writing
• Listening
• تمرین‌های کتاب کار
• Vocabulary Development
• فعالیت‌های مرتبط با هر درس

روش مطالعه Vocabulary برای امتحان نهایی

Vocabulary یکی از بخش‌های مهم امتحان است و ۶ نمره از ۴۰ نمره را به خود اختصاص می‌دهد.

اما یک اشتباه رایج وجود دارد:

حفظ کردن لغت به شکل English → فارسی

این روش به‌تنهایی کافی نیست.

در آزمون، واژگان می‌توانند در بافت جمله یا متن مورد سنجش قرار بگیرند و تأکید بر معنا و کاربرد واژه است.

بنابراین برای هر لغت این چهار مورد را بررسی کنید:

۱. معنی
۲. تلفظ
۳. کاربرد در جمله
۴. ارتباط آن با متن درس

تکنیک پیشنهادی

وقتی یک کلمه جدید می‌بینید:

کلمه را ببین → تلفظش را بشنو → معنی را یاد بگیر → جمله کتاب را بخوان → دوباره بدون نگاه کردن معنی را به یاد بیاور.

این روش می‌تواند ماندگاری لغات را بیشتر کند.

استفاده از روش صوتی برای یادگیری لغات

یکی از مشکلات دانش‌آموزان این است که لغات را فقط با چشم می‌خوانند.

در حالی که وقتی لغت را می‌بینید و می‌شنوید، تمرین شما فقط به حافظه دیداری محدود نمی‌شود.

به همین دلیل مجموعه Vocabulary Voice در سایت گام آخر می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مکمل برای یادگیری واژگان مورد استفاده قرار گیرد.

مجموعه Vocabulary Voice در سطوح مختلف ارائه شده است:

• متوسطه ۱
• متوسطه ۲
• ۵۰۴
• ۶۰۱
• TOEFL

برای دانش‌آموزان دوره متوسطه، استفاده منظم از نسخه متناسب با سطح خود می‌تواند به ایجاد عادت شنیدن و مرور صوتی واژگان کمک کند.

نکته: Vocabulary Voice جایگزین کتاب درسی نیست؛ بلکه بهتر است در کنار مطالعه کتاب و تمرین‌های امتحانی استفاده شود.

روش مطالعه Grammar برای امتحان نهایی

Grammar در امتحان نهایی ۷ نمره از ۴۰ نمره دارد.

اما گرامر را نباید فقط به صورت فرمول حفظ کرد.

برای هر مبحث گرامری سه سؤال از خودتان بپرسید:

Form

ساختار جمله چگونه ساخته می‌شود؟

Meaning

این ساختار چه مفهومی دارد؟

Use

در چه موقعیتی باید از آن استفاده کنیم؟

در طراحی سؤال‌های Grammar نیز این سه سطح یعنی Form، Meaning و Use مورد توجه قرار می‌گیرد.

پس بعد از مطالعه هر مبحث گرامری، فقط مثال‌های کتاب را نگاه نکنید؛ چند تمرین حل کنید و سعی کنید خودتان جمله بسازید.

Reading؛ ۵ نمره‌ای که نباید از دست بدهید

Reading با ۱۰ نمره از ۴۰ نمره، بیشترین بارم را در ساختار آزمون دارد.

این یعنی اگر در Reading قوی باشید، می‌توانید بخش قابل توجهی از نمره زبان را به دست بیاورید.

اما روش اشتباه این است که:

«متن را از اول تا آخر کلمه‌به‌کلمه ترجمه کنیم.»

روش بهتر:

1. ابتدا متن را یک‌بار سریع بخوانید و موضوع کلی را پیدا کنید.
2. بعد سؤال‌ها را بخوانید.
3. سپس برای هر سؤال به دنبال اطلاعات مربوط به آن در متن بگردید.

به کلمات پرسشی توجه کنید:

• Who → چه کسی؟
• Where → کجا؟
• When → چه زمانی؟
• Why → چرا؟
• How → چگونه؟

همچنین به کلمات کلیدی سؤال توجه کنید.

یک نکته مهم

در Reading معمولاً لازم نیست معنی تک‌تک کلمات را بدانید.

اگر مفهوم کلی متن را متوجه شوید و بتوانید اطلاعات موردنیاز را پیدا کنید، شانس پاسخ‌گویی صحیح بسیار بیشتر می‌شود.

Listening؛ بخشی که نباید به شب امتحان موکول شود

Listening در ساختار آزمون نوبت دوم ۹ نمره از ۴۰ نمره دارد.

یعنی معادل ۴.۵ نمره از ۲۰.

این مقدار بارم آن‌قدر زیاد است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

بهترین روش برای Listening

روزانه ۱۵ تا ۲۰ دقیقه تمرین کنید.

مثلاً:

1. مرحله اول: یک‌بار فقط گوش کنید.
2. مرحله دوم: کلمات و اطلاعات مهم را پیدا کنید.
3. مرحله سوم: دوباره فایل را گوش کنید.
4. مرحله چهارم: متن را با فایل صوتی تطبیق دهید.

فایل‌های شنیداری کتاب درسی را نیز چند بار تمرین کنید؛ طبق شیوه‌نامه، بخشی از سؤال‌های Listening از متن‌های شنیداری کتاب و بخش دیگر از متون خارج از کتاب در سطح و هماهنگ با موضوعات کتاب طراحی می‌شود.

Writing؛ نمره‌ای که خیلی‌ها راحت از دست می‌دهند

Writing ۸ نمره از ۴۰ نمره را تشکیل می‌دهد؛ یعنی ۴ نمره از نمره نهایی.

مشکل اینجاست که خیلی از دانش‌آموزان Writing را فقط در شب امتحان تمرین می‌کنند.

در حالی که Writing یک مهارت تولیدی است.

یعنی باید بنویسید تا در آن بهتر شوید.

برای هر درس:

• جمله‌سازی کنید.
• ساختار جمله‌ها را بررسی کنید.
• از لغات همان درس استفاده کنید.
• زمان افعال را کنترل کنید.
• املای کلمات را بررسی کنید.
• نمونه‌های کتاب و کتاب کار را تمرین کنید.

و یک قانون مهم:

جمله ساده و درست، بهتر از جمله پیچیده و پر از اشتباه است.

اگر فقط یک ماه تا امتحان نهایی وقت داریم چه کنیم؟

اگر یک ماه فرصت دارید، مطالعه را به چهار مرحله تقسیم کنید.

هفته اول: پایه‌سازی

تمرکز روی:

• لغات
• گرامر
• Reading کتاب
• فایل‌های Listening

هفته دوم: تکمیل مطالب

• ادامه لغات
• گرامر
• تمرین Writing
• Listening روزانه

هفته سوم: تمرین

• نمونه سؤالات
• Reading
• Writing
• Listening
• رفع اشکالات

هفته چهارم: شبیه‌سازی امتحان

در این هفته باید بیشتر سراغ موارد زیر بروید:

• امتحانات نهایی سال‌های قبل
• آزمون‌های شبیه‌ساز
• مرور لغات
• مرور گرامر
• Listening
• رفع اشکال

برنامه روزانه پیشنهادی زبان

اگر روزانه یک ساعت برای زبان وقت دارید:

اگر دو ساعت زمان دارید، همین ساختار را طولانی‌تر کنید و بخش تمرین و نمونه سؤال را هم اضافه کنید.

اشتباهات رایج در مطالعه زبان نهایی

❌ فقط لغت حفظ کردن

زبان فقط Vocabulary نیست.

❌ حذف Listening

۴.۵ نمره از ۲۰ را نمی‌توان نادیده گرفت.

❌ ترجمه کلمه‌به‌کلمه Reading

این کار سرعت شما را پایین می‌آورد.

❌ حفظ کردن فرمول‌های Grammar

باید کاربرد گرامر را هم بدانید.

❌ نخواندن کتاب درسی

کتاب درسی همچنان پایه اصلی مطالعه است.

❌ شروع Writing در شب امتحان

Writing نیاز به تمرین دارد.

❌ استفاده همزمان از چند منبع

منابع زیاد الزاماً به معنی نتیجه بهتر نیست.

یک منبع خوب + مطالعه منظم + تمرین مداوم معمولاً بهتر از چند منبع نیمه‌کاره است.

محصولات زبان گام آخر؛ یک مسیر منظم برای تقویت واژگان

اگر در یادگیری لغات مشکل دارید یا دوست دارید در کنار مطالعه کتاب، از روش شنیداری برای مرور واژگان استفاده کنید، مجموعه Vocabulary Voice گام آخر می‌تواند به عنوان مکمل برنامه مطالعه شما استفاده شود.

این مجموعه در سطوح مختلف از جمله:

متوسطه ۱ | متوسطه ۲ | ۵۰۴ | ۶۰۱ | TOEFL

طراحی شده است.

مزیت اصلی استفاده از چنین روشی این است که دانش‌آموز می‌تواند مرور واژگان را در زمان‌های کوتاه و به شکل صوتی انجام دهد.

برای آشنایی با محصولات آموزشی زبان و سایر منابع آموزشی، می‌توانید به سایت گام آخر مراجعه کنید.

جمع‌بندی؛ زبان را هوشمندانه بخوان!

برای گرفتن نمره بالا در امتحان نهایی زبان، لازم نیست تمام روز زبان بخوانید.

باید بدانید کدام قسمت را، با چه روشی و چه مقدار مطالعه کنید.

بارم‌بندی را فراموش نکنید:

• Listening → ۹ از ۴۰
• Reading → ۱۰ از ۴۰
• Writing → ۸ از ۴۰
• Vocabulary → ۶ از ۴۰
• Grammar → ۷ از ۴۰

بنابراین برنامه شما باید هر پنج بخش را پوشش دهد.

فرمول پیشنهادی موفقیت

کتاب درسی + Vocabulary + Grammar + Reading + Listening + Writing + نمونه سؤال

اگر از همین امروز مطالعه را شروع کنید، زبان انگلیسی می‌تواند به‌جای یک درس استرس‌زا، به یکی از درس‌هایی تبدیل شود که با برنامه‌ریزی درست نمره بسیار خوبی از آن می‌گیرید.

گام آخر؛ قدم‌به‌قدم تا موفقیت در امتحانات نهایی.

سوالات متداول

بارم زبان انگلیسی امتحان نهایی چند نمره است؟

آزمون پایانی نوبت دوم زبان انگلیسی در ساختار اعلام‌شده، از ۴۰ نمره طراحی می‌شود و در نهایت به مقیاس ۲۰ تبدیل می‌شود.

بیشترین بارم زبان مربوط به کدام بخش است؟

Reading با ۱۰ نمره از ۴۰، بیشترین بارم را دارد. پس از آن Listening با ۹ نمره قرار دارد.

آیا برای امتحان نهایی فقط لغات را بخوانیم؟

خیر. Vocabulary فقط ۶ نمره از ۴۰ نمره را تشکیل می‌دهد و برای کسب نمره بالا باید Listening، Reading، Writing و Grammar را نیز تمرین کنید.

آیا Listening در امتحان نهایی مهم است؟

بله. Listening دارای ۹ نمره از ۴۰ نمره است؛ بنابراین یکی از مهم‌ترین بخش‌های آزمون محسوب می‌شود.

بهترین منبع برای یادگیری لغات چیست؟

کتاب درسی باید منبع اصلی باشد. در کنار آن، می‌توان از منابع مکمل مانند مجموعه Vocabulary Voice گام آخر برای مرور صوتی و منظم واژگان استفاده کرد.

برای زبان نهایی از چند روز قبل شروع کنیم؟

هرچه زودتر بهتر است؛ اما اگر زمان کمی دارید، ابتدا کتاب درسی و بخش‌های پربارم را پوشش دهید و سپس با نمونه سؤالات نهایی میزان آمادگی خود را بسنجید.